Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Hieronder volgen reacties van cursisten, Dus heeft u linkjes, boektitels of andere informatie die u met anderen wilt delen? Dan kunt u een mail  sturen naar info@maieutiek.nl onder vermelding ‘reactie  Morele helderheid, of u gaat naar het einde van de pagina reacties en vult in de daarvoor bestemde ruimte zelf een reactie toe. Het kan enige tijd duren voordat u op de pagina zelf uw reactie terugziet. De moderator moet  toestemming geven om het te plaatsen. Dit om reclame buiten de deur te houden.

Reacties: 2019 voorjaar Morele helderheid

5 gedachten over “Reacties: 2019 voorjaar Morele helderheid

  • februari 9, 2019 om 1:48 pm
    Permalink

    Morele helderheid, college 1

    Naar aanleiding van Susan Neiman’s observatie dat ‘Amerikaans Links’ het geven van morele oordelen heeft overgelaten aan ‘Amerikaans Rechts’, wil ik graag het volgende opmerken.

    Zou het kunnen zijn dat ‘AR’ morele oordelen durft te geven, omdat die de metafysica nooit heeft losgelaten? Dat heeft inmiddels ronduit bizarre vormen aangenomen; zie bijvoorbeeld https://www.huffingtonpost.com/entry/liberty-university-helps-create-movie-trump-chosen-by-god_us_5b119d9ce4b02143b7cc6cfb?guccounter=1 (en let op Jerry Falwell jr. en Franklin Graham, zoon van Billy; belangrijke politieke ‘influencers’).

    Op p51 haalt Neiman een passage uit Orwell’s 1984 (1948) aan. ‘O Brien aan het woord: ‘Jij bent geen metafysicus, Winston,’ zegt hij […] . ‘Jij gelooft dat de werkelijkheid objectief en waarneembaar is en op zichzelf bestaat.. Maar ik zeg je dat de werkelijkheid niet objectief is.’

    In 1931 zei Max Planck, één van de grondleggers van de kwantumfysica: “Ik beschouw bewustzijn als fundamenteel. Ik beschouw materie als afgeleid van bewustzijn.”
    In de kwantumfysica gelden de natuurwetten van Newton niet. En juist die waren een inspiratiebron voor de Verlichting: als beginjaar daarvan wordt vaak 1687 genoemd, het jaar waarin de Philosophiae naturalis principia mathematica werd gepubliceerd.

    In 2016 stelde Donald Hoffman, cognitive psychologist: “Consciousness is fundamental in the universe. Consciousness creates brain activity, and indeed creates all objects and properties of the physical world. It’s not a product of space and time or anything inside space and time. The act of observation creates all the physical properties.”

    En Paul van Leeuwen (HOVO sept-nov 2018: “Kwantumfysica, informatie en bewustzijn”):
    De ruimte waarin het universum zich afspeelt is niet absoluut. Het is dus niet waar dat alles in het universum zich in een absolute ruimte ten opzichte van elkaar beweegt. De tijd is geen absoluut objectief fenomeen. Klokken lopen niet overal in het universum met dezelfde snelheid. Ruimte en tijd zijn niet continu. Dat wil zeggen dat ze niet in kleinste eenheden onderverdeeld kunnen worden. Het universum (met alles hierin) bestaat niet onafhankelijk van de waarnemer en is dus geen objectief gegeven.

    ‘O Brien is hier in gezelschap van niet de minsten . . . .

    Hebben we misschien een nieuwe metafysica nodig?
    Kan de Verlichting eigenlijk wel opnieuw uitgevonden worden zonder nieuwe metafysica?

    Beantwoorden
  • februari 28, 2019 om 1:03 pm
    Permalink

    De 8ste dia bij het 4de college (‘Geluk vraagt inspanning’) brengt mij enigszins in verwarring. In de eerste plaats weet ik niet wat ik mij moet voorstellen bij “passief streven”. Je bent passief en dan streef je niet of je streeft ergens naar en dan ben je niet passief…
    Maar als hier gesuggereerd wordt dat Neiman de religie iets passiefs toedicht, lijkt dat mij strijdig met wat zij omstandig betoogt in hoofdstuk 3. Daarin is haar standpunt op zijn minst genuanceerder: “Religie maakt mensen niet alleen maar passief, door hen te bevrijden van de last van sommige beslissingen – ze geeft mensen ook het gevoel dat ze actiever zijn. Het venster op transcendentie dat religie ontsluit, vormt een geestelijke stimulans in de trage apathische wereld van alledag.” (p. 99)
    In dit kader komt zij tot de veronderstelling dat Karl Marx in zijn befaamde uitspraak over ‘opium van het volk’ het beter over cocaïne had kunnen hebben.
    In relatie tot het fundamentalisme is zij nog stelliger: de opvatting van sommige seculiere commentatoren dat dit gelovigen passiever zou maken noemt zij “zowel neerbuigend als ge-vaarlijk, want de aantrekkingskracht van het fundamentalisme wordt hiermee onvoldoende begrepen.” (p. 99)

    Beantwoorden
  • maart 4, 2019 om 11:38 am
    Permalink

    Dat Susan Neiman niet de enige is die de herwaardering van de verlichting bepleit moge bij voorbeeld blijken uit:
    Steven Pinker, Verlichting Nu. Een pleidooi voor rede, wetenschap, humanisme en vooruitgang. 2018. Ned. Vert. Atlas Contact 696 pp. (paperback € 34,99; hardcover € 49,99)
    “Experimenteel psycholoog Steven Pinker verdedigt in zijn boek Verlichting Nu vurig de waarden van de Verlichting. Met behulp van de wetenschap en het humanisme zullen we de problemen die we hebben als mensheid oplossen en verder gaan op het pad van de vooruitgang. Wie de krant erop naslaat, is geneigd te denken dat de wereld gedoemd is ten onder te gaan, of dat de periode van vooruitgang voorgoed voorbij is Steven Pinker laat zich echter niet gek maken en kijkt naar de feiten. En die zijn hoopvol. We worden gezonder, rijker, leven meer in vrede, en zijn zelfs steeds gelukkiger. En dat is niet alleen zo in het rijke Westen, maar overal ter wereld. De oorzaak? Het vertrouwen in wetenschap en redelijk denken dat sinds de Verlichting steeds wijder is verspreid. Wat wel waar is: die Verlichting staat onder druk. Er is scepsis tegen wetenschap, en demagogen proberen het vertrouwen in redelijk denken te ondermijnen.” (tekst uitgever)

    “In zijn nieuwe boek Enlightenment Now beklaagt cognitief wetenschapper Steven Pinker zich over het gemak waarmee de verdiensten van de Verlichting, die de mens met behulp van de rede voor-uit wil helpen, tegenwoordig links en rechts in twijfel worden getrokken. Met statistieken probeert hij aan te tonen dat het echt beter gaat met de mensheid. Durf te denken! Gebruik je verstand.
    Maar dat het corrumperen van de rede zo gemakkelijk is geworden, is ironisch genoeg een resultaat van de Verlichting zelf. A) we zijn mondige individuen geworden B) nieuwe technologie heeft het verspreiden van nepnieuws gefaciliteerd. En C) neurologen leren ons dat diep in onze hersenen een aangeboren onderscheid tussen wij en zij genesteld zit. Born that way.
    Alle samenzweringstheorieën, alle leugens, intimidatie in sociale media, alle nepnieuws, versterken een gevoel van wij en zij. Je hoeft alleen maar even een cerebrale knop in te drukken.
    Het bewust indrukken van die knop, de waarheid onderuit halen, haat mobiliseren, dat is het kwaad.” (Uit de column van Bas Heijne, NRC 24-2-2018)

    “Ook als [Pinker] over statistieken schrijft, blijft hij boeiend en levendig. Bij elk cijfer gaat hij op zoek naar een originele invalshoek, een treffende vergelijking, een leuke anekdote, een onver-wachte interpretatie, een aardige omschrijving van de onderzoeksmethode. En het sterkst is hij in zijn boutades. Pinker heeft daar een talent voor, zowel om die zelf te verzinnen als om die te ver-zamelen bij andere auteurs.” – Philippe Clerick, Doorbraak.be

    Beantwoorden
  • maart 15, 2019 om 12:36 pm
    Permalink

    In de presentatie bij het zesde college staat in de zesde dia (‘Aanvullende kritiek’) een onjuiste weergave van de tekst van Neiman op blz 180:
    Tekst van de dia: “Richard Rorty geloofde dat rationeel onderzoek ( de Verlichting) een poging is om de intrinsieke aard van de dingen te doorgronden, en zo de onveranderlijke Waarheid te vinden.”
    Tekst van Neiman: “Volgens Richard Rorty geloofde de Verlichting dat rationeel onderzoek…”

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.