12 gedachten over “Reacties Isis Ontsluierd 2024

  • februari 1, 2024 om 6:20 pm
    Permalink

    Voorbeeld van ander paradigma op mens en natuur waarin de kunst vooroploopt.
    Hier een link naar de film From Magma to Mankind door Egill Saebjörnsson, hij legt in deze surreële lezing uit waarom we volgens hem allemaal voortkomen uit magma.
    De evolutieleer stelt dat wij, mensen en dieren (en trollen), afstammen van eencelligen. Maar voor Saebjörnsson ontbreken er een paar stappen: metalen en kristallen horen ook bij de wereld, en moeten ook ergens zijn ontstaan. Zo komt hij, met allerlei vrolijke en verrassende associaties, tot de conclusie dat de mens, onze emoties, gedachtes én alles om ons heen is ontstaan uit magma. En dat de vraag of er leven op Mars is, volkomen overbodig is. Laat ons eerst maar eens leren met onze eigen planeet om te gaan.

    https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=4-M2Srec0mw

    informatie over intonature
    https://intonature.net/

    Beantwoorden
  • februari 1, 2024 om 6:23 pm
    Permalink

    Natuur krijgt rechten en een eigen voogd in Zuid-Limburgse Eijsden-Margraten
    Eijsden-Margraten is de eerste gemeente van Nederland die rechten aan de natuur toekent. Een motie van de lokale partij PRO (een fusie van GroenLinks, PvdA en D66) om de natuur als rechtspersoon te erkennen, kreeg afgelopen week een meerderheid in de gemeente in het Zuid-Limburgse Heuvelland.

    Haro Kraak14 november 2023, 20:30
    Natuurgebied Eijsder Beemden, hier ondergelopen door de hoge stand van de Maas.
    Beeld ANP / Chris Keulen
    Natuurgebied Eijsder Beemden, hier ondergelopen door de hoge stand van de Maas.Beeld ANP / Chris Keulen
    Met de status als rechtspersoon wordt de natuur door het rechtssysteem erkend als zelfstandige entiteit, net als mensen of bedrijven. Mensen kunnen dan ook namens de natuur rechtszaken aanspannen. In Eijsden-Margraten is het idee dat een voogd daarvoor verantwoordelijk is.

    Uit andere media
    ‘Tot onze grote verbazing stemde de grootste fractie, EML, voor de motie’, zegt initiatiefnemer Franklin Boon van PRO. ‘Ik was geëmotioneerd toen ik besefte dat er echt iets belangrijks was gebeurd. We kunnen niet langer wachten om de belangen van de natuur serieus te nemen.’
    Hoewel dit een unicum is in Nederland, zijn er internationaal verschillende voorbeelden. De lagune Mar Menor in Spanje en de rivier de Whanganui in Nieuw-Zeeland hebben al een rechtspersoonlijkheid. In Ecuador zijn de rechten van ‘Moeder Aarde’ opgenomen in de Grondwet. In 2011 werd voor het eerst een rechtszaak gewonnen in het voordeel van de Ecuadoraanse rivier Vilcabamba. In ruim dertig lokale gemeenschappen in de Verenigde Staten en in twee districten in Noord-Ierland heeft de natuur rechten.

    Over de auteur
    Haro Kraak is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over cultureel maatschappelijke onderwerpen als identiteit, gender, polarisatie, extremisme en levenseinde.
    In Nederland is Jessica den Outer, auteur van het dit jaar verschenen boek Rechten voor de Natuur, een van de toonaangevende stemmen in dit debat. Zij is als adviseur betrokken bij de motie in Zuid-Limburg. ‘De landelijke politiek is al bezig met dit onderwerp’, zegt zij. ‘D66 schrijft aan een wetsvoorstel voor de Waddenzee. De Partij voor de Dieren wil rechten voor de natuur opnemen in de Grondwet. Deze gemeente heeft nu gezegd: wij gaan daar niet op wachten, wij nemen zelf die pioniersrol op ons.’

    Als de natuur rechten krijgt, rijst vanzelf de vraag: maar wie spreekt dan namens haar? En wat wil de natuur eigenlijk? ‘Ja, dat is een goeie’, zegt Boon. ‘We krijgen ook al de vraag: gaat iedere ekster nu meepraten? Nee, je moet de natuur zien als een eenheid, een ecosysteem. Neem het Savelsbos bij ons in de gemeente. Daar is sprake van loslopende honden en mountainbikers. Dat bos lijdt daaronder. Het bos kan straks zeggen: ik heb recht van spreken en deze ontwikkelingen bevallen mij niet.’

    De gemeente laat onderzoek doen naar hoe belangenbehartiging van de natuur op andere plekken in de wereld geregeld is. De partij PRO denkt aan een voogd, bijvoorbeeld geselecteerd uit een pool van natuurorganisaties, lokale burgers en wetenschappers. ‘We willen partijen als Staatsbosbeheer, Natuurmomenten, Heemschut en Stichting Natuurlijk Geuldal bij elkaar zetten’, zegt Boon. ‘En dan vragen: wat zijn de ideeën? We moeten heel goed in kaart brengen wat de implicaties zijn. Het mag niet zo zijn dat we hiermee alleen maar dwars gaan liggen. We willen constructief zijn.’

    Beantwoorden
  • februari 2, 2024 om 5:43 pm
    Permalink

    N.a.v. het eerste college Isis Ontsluiert 2024 kwam ter sprake een spiegel van de huidige tijdgeest .
    Hiervoor is een aanbeveling het boek van Patrick Dassen , historicus te Leiden , uitgegeven door Van Oorschot . Titel : ” De Weimar republiek ” ; over de kwetsbaarheid van de éérste democratie in Duitsland . ” Een hoogst actueel boek , dat leest als een voortreffelijk geschreven politieke thriller , NRC ” Tot stand gekomen met financiële ondersteuning van het Geert Mak Fonds .
    Ik las het ook als een anamnese van de huidige tijdgeest , zéér goed en spannend geschreven , maar wel met een waarschuwing : onze kwetsbaarheid is enorm .

    Beantwoorden
  • februari 5, 2024 om 7:14 pm
    Permalink

    Tot 8 april 2024 is er in museum Kranenburgh in Bergen (NH) de tentoonstelling Farming Textiles te zien van Diana Scherer. In hoeverre kan de mens natuurlijke processen beïnvloeden? En wat betekent dat voor de rol of positie van de mens in zijn natuurlijke leefomgeving? In haar werk zoekt Diana Scherer de grenzen op tussen plantencultuur- en -natuur. Daarmee stelt ze vragen over wat natuurlijk is en wat niet. Haar werk gaat over de spanning tussen de menselijke drang om de natuur te willen beheersen en de onbeheersbare kracht van de natuur zelf.
    De tentoonstelling sluit mooi aan bij deze collegereeks. Van harte aanbevolen!

    Beantwoorden
  • februari 8, 2024 om 4:36 pm
    Permalink

    De lezing van ‘De onderwerping’ is voor mij als geboren pessimist geen onverdeeld genoegen. Ik lees het boek als een bewijs voor dat de mens – in ieder geval de westerse – van meet af aan met ‘onderwerpen’ bezig is. Met andere woorden: het is de aard van het beestje.
    Aanvankelijk lijkt er tegenbewijs te zijn in het bestaan van tradities buiten de westerse die gemeen hebben “dat ze mensen als deel van een gesloten systeem zien” (Blom 21). Maar het betreft oude vormen (Dao en Azteken) dan wel gemarginaliseerde samenlevingen, vaak samengevat als ‘oorspronkelijke bewoners’. Deze vormen zijn en worden nog altijd, door de brute kracht van het ‘Westen’ overschaduwd.
    Als tegengif wendde ik mij tot Hannah Ritchie met haar boek ‘Niet het einde van de wereld’. Ik ben nog niet ver gevorderd, maar ik word daar geconfronteerd met optimisten, waar ik van nature wantrouwig tegenover sta. Zij gaat mij overtuigen van het feit dat “de problemen weliswaar groot en indringend zijn, maar ook oplosbaar” (p. 13)
    Ritchie neemt wel afstand van ‘onvoorwaardelijk optimisme’. Dat stelt mij enigszins gerust, maar helemaal veilig voel ik me nog niet. Help!
    De ontsluiering van Isis gaat mij hopelijk weer wat vrolijker stemmen!

    PS. Nog een detail bij de dia’s van het eerste college: de elfde dia stelt “dat de opdracht die God aan Adam en Eva geeft als ze het paradijs verlaten wordt tot ‘onderwerp de aarde’. Maar God was er eerder bij, namelijk meteen bij de schepping, dus toen alles nog koek en ei was. We moeten zeker op de VU, de Bijbel trouw volgen. 😊Ook Blom houdt zich daaraan (zie p. 85)

    Beantwoorden
  • februari 8, 2024 om 9:16 pm
    Permalink

    Naslagwerk De grote filosofen

    Het boek “The Little Book of Philosophy” is een verzameling van alle grote westerse filosofen op volgorde van tijd. Van elke filosoof worden zijn/haar ideeën en grote werken in 1 a 2 pagina’s omschreven met groot bovenaan een kenmerkende omschrijving in een paar woorden.

    Ik vind dit perfect als een soort naslag werk tijdens het lezen van filosofische boeken.

    Beantwoorden
  • februari 11, 2024 om 6:41 pm
    Permalink

    Beste Petra,

    Naar aanleiding van het boeiende eerste college heb ik een paar opmerkingen.

    1. Ik dacht bij het onderwerp natuur-wetenschap aan het werk van kunstenares Diana Scherer (Museum Kranenburgh). Prachtige ‘weefsels’ van wortelstructuren. Ze werkte samen met wetenschappers uit Nijmegen om wortelstelsels te onderzoeken. Iemand anders noemt haar ook al bij de Reacties.

    2.Bij een zin uit de Hand-out (van een overigens (nog) niet behandelde dia) heb ik een opmerking:

    Blom schrijft in De Onderwerping (2023) hoe de vertalingen van de Bijbel in

    diverse talen maakte dat de opdracht die God aan Adam en Eva geeft als ze

    het paradijs verlaten wordt tot ‘onderwerp de aarde’.

    De passage ‘onderwerp de aarde’ komt niet voor bij de passage over het verlaten van het paradijs, wel in het eerste scheppingsverhaal, hoewel tegenwoordig niet meer in die bewoordingen.

    Genesis 1, 28 …..bevolk de aarde en breng haar onder je gezag: heers over de vissen van de zee, over de vogels van de van de hemel en over alle dieren die op aarde rondkruipen. (Statenvertaling – inderdaad- : onderwerpt haar).

    Bij het verlaten van het paradijs staat:

    Genesis 3,23: Hij stuurde de mens weg uit de tuin van Eden om de aarde te gaan bewerken, waaruit hij was genomen. (Statenvertaling: ‘bouwen’.) Dat is toch iets anders dan onderwerpen.

    3. Isis (als godin van de natuur) zou hebben gezegd; Geen sterveling heeft mijn sluier opgelicht (Hadot, p.14). Onlangs las ik iets vergelijkbaars over een oude Egyptische scheppingsmythe.

    Voordat alle goden er zijn, is er de oeroceaan Nun en Berg (Atum).

    Er is een hymne: ‘Een is Atoem die zich voor jullie verborgen houdt, die zich voor de goden verbergt, niemand kent zijn wezen’.

    Misschien is er een verband?

    Ik verheug me op de volgende colleges.

    Met vriendelijke groet,

    Lida Ruitinga

    Amstelveen.

    Beantwoorden
  • februari 11, 2024 om 6:50 pm
    Permalink

    De tekst ‘onderwerpt haar ( de aarde) komt inderdaad uit Genesis 28:1. Dat is direct na de schepping van Adam en Eva. En het is dus niet, zoals ik schreef in PowerPoint 1 dia 11, bij het wegzenden uit het paradijs.

    Petra Bolhuis

    Beantwoorden
  • februari 11, 2024 om 7:01 pm
    Permalink

    Een aantal mensen vroeg mij naar kinderboeken voor basisschool kinderen. Ik heb wat rondgevraagd en gekeken en de titels die meerdere mensen noemden namelijk van Stine Jensen en Jostein Gaarder staan ook in dit lijstje van de Amsterdamse bibliotheek
    https://www.oba.nl/top-10/top-10—filosofie-voor-kinderen.html
    En ik vond deze tips https://filosovaardig.nl/blog/filosoferen-met-boeken/filosofische-kinderboeken/
    en zelf vind ik de strips en kinderboeken van Harari ook heel goed. Harari en Gaarder worden aangeraden vanaf 10 of zelfs 15, maar dat hangt echt van het kind af.

    Petra Bolhuis

    Beantwoorden
  • februari 15, 2024 om 10:21 pm
    Permalink

    Geachte mevrouw Bolhuis

    Hartelijk dank voor uw mooie college gisteren, ik hoorde daar de naam Jessica den Outer voorbijkomen, kijkend op internet heeft zij inderdaad een ambitieuze website. Maar zij bracht mij ook weer een herinnering aan Dorine van Norren, waarvan ik alweer een jaar of langer geleden een lezing heb mogen bijwonen.

    https://youtu.be/y8rmNAR0QDM

    Maar dit “natuur” besef begint ook filosofisch steeds meer bij anderen door te dringen, allereerst Markus Gabriel, ik had u deze naam al eerder toegestuurd, maar ja u was indertijd niet content met betrekking tot zijn moraal. Maar hij blijft volgens mij, ook hier weer, iemand met buitengewone kwaliteiten en verwijst daarbij onder andere naar Alice Crary, Chistine Kosgaard, Vinciane Despret en nog vele vele anderen.

    Ook hoorde ik iemand een buitengewoon bevlogen natuur verhaal houden waarin onder andere de boeken van Robert Musil (de man zonder eigenschappen) , “de onderwerping” van Philipp, met dubbel p dus, Blom, bekend van vele boeken onder andere “het verdorven genootschap”, “Vibrant Matter A Political Ecology of Things” van Jane Bennett , deze naam heeft u volgens mij ook eens genoemd, Simone Weil en natuurlijk Bruno Latour en in zijn voetspoor Arjen Kleinherenbrink werden genoemd.

    Verder een lezing van Henk Manschot “blijf de aarde trouw” waarin naast Nietzsche ook de uitdrukkingen terrasofie en ecosofie voorbijkwamen.”Blijf de aarde trouw” is ook de titel van een van zijn boeken.

    En tot slot de term apocalypsofie die door mevrouw Lisa Doeland is neergezet als titel van haar boek. Zij richt zich voornamelijk ook op ons afval. Deze term ben ik ook bij Jacques Derrida tegengekomen.

    Mooi en wellicht niet verrassend dat ik hier voornamelijk vrouwen noem.

    Hieronder nog wat details over Dorien van Norren, Markus Gabriel en Lisa Doeland

    Met vriendelijke groet

    JJ den Houting

    Dorine van Norren is 25 jaar diplomaat en rijksambtenaar; en daarnaast wetenschapster en kunstenaar. Zij studeerde Nederlands en Internationaal Recht aan de Vrije Universiteit Amsterdam en promoveerde in 2017 in de rechten (Tilburg) en ontwikkelingsstudies (Amsterdam) op de relatie tussen de Duur-zame Ontwikkelingsdoelen en een vergelijkend onderzoek tussen de Afrikaanse Ubuntu-filosofie (Zuid-Afrika), Indiaanse welzijns-begrippen (Ecuador, Buen Vivir en Rechten voor de Natuur) en boeddhistische ontwikkelingsconcepten (Bhutan, Bruto Nationaal Geluk).

    Zij publiceerde wetenschappelijke artikelen over ontwikkelingssamenwerking. Zij geeft regelmatig lezingen in binnen en buitenland over haar proefschrift. Ook blogde en schreef zij onder andere voor de One World, Broker Online, Atlantisch Perspectief, NRC, Trouw, De Helling, Down to Earth magazine, Eco-nomische Statische berichten, Diplomat Magazine, MaatschappijWij, New Financial Magazine. Zij had vier exposities van haar tentoonstelling (Wiel van Waarden) in het Afrika Studie Centrum in Leiden, de Alliance Française in Rotterdam, het Rathenau instituut in Den Haag en in Etten.

    Rechten voor de Natuur zijn voor het eerst opgenomen in de grondwet van Ecuador (2008). Dit stoelde op het bredere welzijns-begrip Buen Vivir, ontleend aan de wijze van leven van inheemse volken, in dit geval de Quecha volken van de Andes. Hun begrip Sumak Kawsay, Goed Leven, gaat over leven in harmonie met de Natuur. Daarin is het vanzelfsprekend dat Moeder Aarde ook rechten heeft en dat er wederkerigheid wordt betracht in alle relaties met levende wezens. In het Westers juridisch systeem is dit vertaald naar Rechten voor de Natuur. Sindsdien vonden vele rechtszaken plaats in Ecuador, onder andere over mijnbouw, landbouw en beschermde dieren, waarin het recht van de Natuur werd gewogen tegen andere belangen. Rechten voor de Natuur is inmiddels een brede wereldwijde beweging waar ook aan bepaalde gebieden rechtspersoonlijkheid is gegeven zoals in Nieuw Zeeland en in Spanje.

    Markus Gabriel over zijn boek “de mens als dier”

    De mensheid staat op de rand van de afgrond. Om onze dreigende zelfvernietiging te voorkomen, moeten we ons beeld van de wereld en van onszelf radicaal herzien. Daarom pleit Markus Gabriel voor een Nieuwe Verlichting, waarin de mens als dier centraal staat. Op originele wijze verbindt hij de filosofische traditie met de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Door zelfonderzoek van ons dier-zijn kunnen we leren de natuur in en buiten ons te herkennen als iets radicaal vreemds dat we niet kunnen en mogen beheersen. In De mens als dier neemt Markus Gabriel de lezer mee op zoek naar onze menselijkheid, onze dierlijkheid en de grenzen van wat we kunnen weten.

    Resteert Lisa Doeland

    https://youtu.be/Xe0JN7C86DM

    https://youtu.be/qf4IM_ES6yI

    https://youtu.be/w8-iJOsUMYA

    Filosofe Lisa Doeland daagt uit tot kritisch denken over de illusie van recycling en groene groei. Een verhelderend perspectief op onze ecologische crisis en hoe we ermee kunnen omgaan.

    ‘Doeland maakt vakkundig gehakt van onrealistische ideeën.’ – NRC

    ‘Het boek Apocalypsofie staat vol prachtige metaforen en intrigerende provocaties.’ – De Standaard

    ‘Lisa Doeland schrijft neer wat we weten maar nauwelijks durven uitspreken.’ – Paul Verhaeghe

    Leven gaat onvermijdelijk gepaard met verlies, met verval en met afval – wie leeft maakt vuile handen en laat een ecologische voetafdruk achter. Toch dromen we liever van recycling zonder restjes binnen een circulaire economie, van een wereld waarin alles zich laat opruimen en oplossen. Lisa Doeland confronteert ons met het illusoire karakter van deze ‘Groene droom’. Apocalypsofie stelt niet gerust, maar biedt wel handvatten voor leven in tijden van uitsterving. Waar het op aankomt, is jezelf steeds de vraag stellen hoe je dat zo goed mogelijk kunt doen.

    Filosoferen is leren om te sterven, stelden onder andere Socrates en Montaigne. In tijden van ecologische catastrofe moeten we echter niet alleen met onze sterfelijkheid om leren gaan, maar ook met onze ‘uitsterfelijkheid’. Hoe kan de filosofie ons leren om uit te sterven?

    ‘Wat als er niemand meer over is om überhaupt nog de vraag te stellen naar het goede, het ware, en het schone?’

    Beantwoorden
  • februari 22, 2024 om 11:26 am
    Permalink

    Hallo Petra,

    In de podcastserie Groene Oren van Staatsbosbeheer vertellen planten, bomen en dieren zélf hun verhaal: wie zijn ze, hoe ziet hun dagelijks leven er uit? En hoe is het om vanuit hun perspectief de wereld te ervaren?
    Interessant hoe podcastmakers zich inleven in planten, bomen en dieren en….. ook regelmatig hilarisch.
    Er wordt ons als mens een spiegel voorgehouden!

    Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.